Kookboekrecensies » Koken met en voor kinderen

Natascha Stenvert, Bramenjam

admin — Tue, 26 Oct 2010 16:03:11 +0000

Gewoon leuk

Een tussendoortje. Geen kookboek, dit, maar een prachtig prentenboek zonder tekst. Het draait allemaal om een echtpaar dat héél erg trek heeft in een boterham met zelf gemaakte bramenjam. Maar het valt nog niet mee om bramenjam te maken! Op de achtergrond spelen nog meer verhaallijntjes, let op de dieren. Je leert niet om jam te maken van dit boek, maar het is altijd leuk om een prentenboek over eten te zien. De illustraties/collages zijn -vanzelfsprekend- kleurrijk en helder. Natuurlijk eet je tijdens of na het lezen van dit prentenboek een boterham met bramenjam, of ga je in het bramenseizoen (augustus) op bramenjacht.
Natascha Stenvert, Bramenjam (The house of books, Vianen/Antwerpen, 2010, ISBN 9789044327588)

Simone de Clercq (red.), Snufje zout & snufje geluk

admin — Tue, 25 May 2010 08:12:34 +0000

Jubileumkookboek van het Nationaal Fonds Kinderhulp

Bol.com

Een bijzonder kookboek. Niet zozeer door de recepten, wel door de kinderen die de aanleiding of aandragers van de recepten waren. Zo staat bij het recept voor bloemkoolsoep een citaat van Leon: “Van bloemkool en boerenkool word ik heel gelukkig. Mijn moeder is overleden en zij maakte het zo lekker”. Zo’n gerecht eet je dan toch anders. Het boek is verschenen om het vijftig-jarig bestaan van het Nationaal Fonds Kinderhulp te vieren. Deze stichting zet zich in voor kinderen in de jeugdzorg. Door de reacties van kinderen die in een pleeggezin of jeugdinstelling wonen (herinneringen, speciale gerechten in hun pleeggezin of leefgroep, maar ook mopjes) krijgen de recepten extra diepte. Het boek is gemaakt in samenwerking met hotelonderneming Bilderberg. Er staan ook een aantal recepten van ‘grote mensen’ in van bedrijven die bij de stichting als sponsor betrokken zijn.
In het deel vóór de recepten komen de ‘randvoorwaarden’ voor lekker eten aan bod: een mooi gedekte tafel, en goede eetmanieren. Chef-kok Tonny Berentsen geeft “slimme tips voor ouders” (en pleegouders en begeleiders, mag ik aannemen): Laat kinderen wennen aan vreemde smaken. Hoe? Als een kind iets vreemds heeft gegeten verdient “de durfal [...] daarna een snoepje!”. Fout, Tonny, he-le-maal fout. Want hiermee vertel je het kind het volgende: “Wat goed dat je dat ENGE eten hebt geproefd, vergeet het nu maar gauw, nu krijg je iets dat ECHT lekker is.” Zijn andere tip is kinderen eens te laten zien waar eten nu echt vandaan komt: bezoek een kaasboerderij of een biologisch bedrijf. Hij had er ook bij kunnen zetten: ouders, maak eens verse spinazie klaar, en een echte vis, in plaats van vierkante diepvriesblokken te bereiden.
Dat je in een kinderkookboek niet gaat uitleggen hoe je bouillon maakt, maar bouillon uit een pot neemt is tot daar aan toe, maar ik vind niet dat je een bepaald merk moet specificeren (merk X krachtbouillon, merk Y blikje tonijn). Ook het consequent vermelden van (light) achter crème fraîche steekt me. Moet kinderen al een fobie voor volle producten worden aangepraat?
Het boek is ingedeeld in blije emoties: Don’t worry, eat happy (eten waar je blij van wordt), Voor mijn verjaardag vraag ik … (Traktaties en kinderfeest), Feel good (Feestrecepten om samen van te genieten), Zelf gemaakt, smaakt beter (Gerechten die je zelf kunt maken), en Het toetje is het lekkerst (Taarten, cake, ijs en fruit). De recepten in de hoofdstukken die ik maar even kort aanduid met Blij, Feest en Zelf zijn onderling verwisselbaar. Gelukkig is er ook nog een duidelijk register achterin voor het geval je vergeten bent of je nou blij werd van die eiersalade, of dat het voor een verjaardagstractatie was, voor een feestetentje, of dat je hem zelf gemaakt had.
Tja … dat hoofdstuk Zelf gemaakt verbaasde me. Ik dacht dat alle recepten in dit kinderkookboek zelf gemaakt werden. Als er in dit hoofdstuk nou recepten stonden die je in plaats van de kant-en-klaar producten die elders in het kookboek worden vermeld kon gebruiken, dan was het nog zinvol geweest. Recepten voor zelf bouillon trekken, zelf tomatensaus maken van verse of gezeefde tomaten, zelf pizzadeeg of brooddeeg maken. En het (prima) recept voor mayonaise dat in het blije hoofdstuk staat, hoort natuurlijk ook hier.
De recepten zijn allemaal gefotografeerd. De tekst is helder, maar jonge, beginnende kokers hebben wel begeleiding nodig. Toch, voor kinderen, die natuurlijk helemaal niet geïnteresseerd zijn in het bovenstaande, staat er veel leuks in dit vrolijk vormgegeven boekje. En met de aankoop ervan steun je het NFK, een goede zaak. Daarom toch een extra aardbei.
Simone de Clercq (red.), Snufje zout & snufje geluk (2009, ISBN 9789087242183)

Chantel Veer, Het Disney Kookboek voor kinderen

admin — Sat, 15 May 2010 13:06:08 +0000

’t Is dat’t Disney is …

Bol.com
(alleen nog tweedehands verkrijgbaar)

Een vierkant formaat boekje met vrolijk gekleurd, stevig kartonnen kaft. Chantel heeft een aantal klassieke Disneyfiguren geselecteerd, waaronder veel inwoners uit Duckstad. Bij die figuren heeft ze passende recepten verzonnen. Bij Knabbel en Babbel staan natuurlijk recepten met noten, Katrien Duck gaat voor het zoet, Oom Dagobert eet een zakenlunch. We zetten Donald in Zuid-Amerika en hup, recepten voor Peruaanse Chili en Mexicaanse wrap.
De recepten beslaan meestal twee pagina’s. Duidelijk staat aangegeven hoe lang je ermee bezig bent, welke ingrediënten je nodig hebt en welke keukenspullen. Vaak staat er een gekleurd kadertje bij met Tipjes waarin ook variaties worden genoemd. Het boekje is rijk geïllustreerd met Disneyfiguurtjes, maar slechts eenderde van de gerechten is gefotografeerd. De recepten zijn zeker niet kinderachtig, zelfs voor sommige volwassenen met weinig keukenuren zal het koken uit dit boekje nog een uitdaging zijn. Kijk maar naar de Varkenshaasjes gevuld met perzik in een jasje van amandeltjes, Franse pannenkoekjes met gerookte zalm, of de Slagroomtaart met kokos-vanillevulling. Een kind zal zeker de hulp van een volwassene met enige kookervaring nodig hebben.
Zoete recepten zijn in de meerderheid, daarna volgen recepten met vlees, en vis en groente spelen een ondergeschikte rol. De band met de Disneyfiguren blijkt alleen uit de afbeeldingen van Disneyfiguren en uit de associatieve indeling van een recept bij een bepaalde figuur, er zijn geen gerechten met Mickey-Mouseoren. Er is wel een inhoudsopgave ingedeeld naar de Disneyfiguren, maar een register of lijst van recepttitels ontbreekt.
Voor kinderen –en volwassenen- die dol zijn op Donald Duck en zijn familie en vriendjes is dit een aardig kookboekje. Voor mensen die weinig met Disney ophebben zijn er ook wel wat recepten in te vinden, maar voor hen zijn er genoeg andere kookboeken.
Chantel Veer, Het Disney Kookboek voor kinderen (Cantecleer, Baarn, 2001, ISBN 9021330636). Leeftijd vanaf 9 jaar.

Aliki, A Medieval Feast

admin — Mon, 01 Feb 2010 08:41:15 +0000

Kom maar op met die pastei!

Amazon.de
(geen verzendkosten)
Bookdepository.co.uk
(geen verzendkosten)

Ooit was er een Nederlandse vertaling (Een middeleeuws feestmaal, 1984) van dit prachtige prentenboek, vrijwel onvindbaar nu, maar gelukkig is de Engelstalige versie nog steeds verkrijgbaar. Dit is toch vooral een prentenboek, dus …. De kleurige plaatjes doen denken aan middeleeuwse getijdenboeken met hun mooi versierde randen, het verhaaltje (de voorbereidingen voor een feestmaal, de bereiding ervan, en de maaltijd zelf) wordt in weinig woorden verteld. In haar nawoord plaatst Aliki het verhaal in Engeland rond 1400. De maaltijd is voor een koning, met afbeeldingen van fantastische ‘spektakelgerechten’ zoals fabeldieren, een kasteel van marsepein, een pauw in zijn verenkleed. Gerechten die inderdaad middeleeuwse adellijke banketten opsierden (maar niet allemaal tegelijk). Over het eten van de ‘gewone mens’ kom je niets te weten, en recepten hebben (terecht) in dit prentenboek geen plaats. Maar wat er allemaal wél te zien is, is absoluut de moeite waard. Zolang je je publiek er maar bij vertelt dat zo’n maaltijd óók in de Middeleeuwen uitzonderlijk was.
Aliki, A Medieval Feast (1983 en later, Harper Collins, ISBN 9780064460507) Leeftijd 6-11 jaar. Engelstalig

Josephine van de Schoot en Alfred Staarman, Smikkelen ende Smullen. Kinderkookboek met middeleeuwse recepten

admin — Mon, 01 Feb 2010 08:38:18 +0000

Inderdaad: smikkelen en smullen

Bol.com
(alleen nog tweedehands verkrijgbaar)

Een heel leuk geïllustreerd boek over de middeleeuwse keuken, met veel weetjes en recepten. De recepten zijn aangepast aan de moderne tijd, en de precieze herkomst wordt niet genoemd, maar in een kookboek voor kinderen is dat ook niet echt nodig. Soms kloppen de weetjes niet helemaal, zo waren de tafels, ook in gewone huishoudens, wel degelijk bedekt met een tafelkleed. De gevarieerde recepten zijn duidelijk geschreven en, hoewel aangepast, toch nog duidelijk middeleeuws. Achterin staat een (onvolledige?) lijst van gebruikte boeken. Graag een herduk van dit boekje!
Josephine van de Schoot en Alfred Staarman, Smikkelen ende Smullen. Kinderkookboek met middeleeuwse recepten. (2001, Europese Bibliotheek, Zaltbommel, ISBN 9028826297) Leeftijd vanaf 8 jaar.

Petra de Jong en Annette Fienieg, Koken kun je leren

admin — Mon, 01 Feb 2010 08:32:17 +0000

Kinderen in de keuken: het kan!

Bol.com

Basiskookboek staat in de ondertitel, en dat klopt ook. Een écht kookboek, met recepten voor complete maaltijden, waarin ook voedingsleer, menuleer, kookappatuur en tafeldekken aan de orde komen. De indeling begint met zetmeelgerechten (aardappel, pasta, rijst, pizza), gevolgd door groente, vlees, vis en vleesvervangers (ei, kaas, tofu en quorn), en dan voorgerechten, nagerechten, sauzen, dips en picknickgerechten. De instructies zijn uitvoerig en duidelijk, er zijn suggesties voor combinaties en variaties, en de vrolijke en vaak verduidelijkende illustraties van Annette Fienieg maken dit boek een feest voor het oog. In de roodomrande kaders staan de ingrediënten, benodigde keukenspullen, en voorbereidingstijd en kooktijd aangegeven. Doel van het boek is kinderen zelfstandig te laten koken, zij zullen dus al goed moeten kunnen lezen. Maar dan leren ze ook inderdaad een basiskennis aan waarmee ze met succes andere kookboeken kunnen gaan ontdekken, of zelf gerechten bedenken. De inhoudsopgave is tegelijkertijd receptenregister.
Eén uitglijder: volgens de schrijfster bevat roomboter méér vet dan margarine. Fout: beide bevatten evenveel vet (80%). Halvarine bevat inderdaad minder vet, maar er staat niet bij dat je dat niet kunt gebruiken om mee te bakken of braden.
Petra de Jong en Annette Fienieg, Koken kun je leren (2004, Cyclone, ISBN 9789058780300). Leeftijd vanaf 10 jaar.

Marie-Anne Simons, Jan Guus Waldorp, Timo Janse, Shake it!

admin — Mon, 01 Feb 2010 08:29:39 +0000

Spannende drankjes zonder alcohol.

Bol.com

Geweldig, een boek vol cocktails zonder alcohol. Hoewel het duidelijk voor ‘jongeren’ is bestemd, kunnen ‘volwassenen’ hier ook lekkere drankjes uit halen. De opvallende layout en vormgeving zijn afgestemd op het jonge publiek, maar is met alle verschillende lettertypen, standen (kwart slag gedraaid, ondersteboven, in spiraal) en drukke kleuren en vormen wel wat onrustig. De recepten lezen als puzzelplaatjes. De inleiding is uitstekend: geschiedenis, techniek, vaktermen, het componeren van je eigen cocktailrecepten (waarbij Timo duidelijk uitlegt hoe hij zelf te werk ging voor het bedenken van de Rhubarb Barbie) en smaakbalans. De cocktailrecepten zijn ingedeeld naar ‘classic’, ‘fruit’, ‘crazy’ en ‘for the occasion’, en bij ieder recept wordt aangegeven hoe de smaakbalans is (zoet, zuur, bitter, zout). Net als bij alcoholhoudende cocktails heb je een groot arsenaal aan verschillende ingrediënten nodig, bepaal van te voren welke cocktails je wilt bereiden zodat je alles in huis kunt halen. Limoenen kun je makkelijk aankomen, maar voor hazelnootsiroop of vanillesiroop zul je wat meer moeite moeten doen. De drankjes zijn kleurrijk en feestelijk gefotografeerd, en hebben spannende namen als Spiderman’s Web, Dark Invader of Run Raisin Run. Met een cocktail uit dit boek in je hand ben je geen watje, maar laat je zien dat je geen alcohol nodig hebt om feest te vieren. Je bent cool.
Marie-Anne Simons, Jan Guus Waldorp, Timo Janse, Shake it! (2007, BAI, ISBN 9789085864103) Leeftijd vanaf 12 jaar.

Marjolein Bastin, Koken met Vera

admin — Sun, 31 Jan 2010 18:14:40 +0000

Mooi prentenboek, matig kookboek.

Bol.com
Amazon.de
(geen verzendkosten)

Vera de Muis gaat gezellig koken met haar vriendjes. De recepten zijn verwoord als verhaaltjes, de ingrediënten staan in een apart lijstje. De recepten zijn vooral voor (zoet) gebak en zoetigheden, met één hoofdstukje ‘heel gezond’ er tussen. De inhoudsopgave is ook receptenregister. Dit boek is zeker niet bedoeld om kinderen zelfstandig te laten koken, en zelfs volwassen zullen kookervaring moeten hebben om uit de tekst het recept te destilleren, de aanwijzingen zijn niet altijd duidelijk en compleet. Zo moet voor de schotse shortbread-koekjes het deeg dat met boter wordt gemaakt minstens een uur de koelkast in, en daarna wordt het uitgerold. Het deeg is nu een keiharde bal geworden, je hebt héle sterke spieren nodig, of een kwartiertje geduld. Het laatste hoofdstukje heet ‘Lekker december’, met recepten voor kerst en oudjaar, maar waar is Sinterklaas? De illustraties zijn natuurlijk prachtig, maar het was interessanter geweest om de verhaaltjes/recepten, die elkaar nu zonder onderling verband opvolgen, een samenhangende verhaallijn te geven. Toch zal samen koken (en proeven!) uit dit boek een leuke ervaring zijn voor kind en volwassene.
Marjolein Bastin, Koken met Vera. (2009, De Vier Windstreken, ISBN 9789051161007). Leeftijd vanaf 4 jaar.

Carlina Coletti de Lorenzo, Lekker! IJs

admin — Sun, 31 Jan 2010 18:07:25 +0000

Lekker en leerzaam: alles over ijs.

Bol.com
Amazon.de
(geen verzendkosten)

Carlina en haar man Roberto stammen allebei uit Italiaanse families die al generaties lang in diverse landen in Europa ijs verkopen. Ze hebben een ijssalon in Utrecht, waar Roberto heerlijke ijsjes maakt. Carlina vertelt over de geschiedenis van het ijsmaken en van Italiaanse ijsbereiders, over hun eigen fascinatie met ijs, en natuurlijk hoe je zelf ijs kunt maken, vanaf het handen wassen vooraf tot het afwassen van de gebruikte spullen erna. De recepten zijn goed uitgelegd, met bereidingstijd, invriestijd, keukengerei, boodschappenlijstje en stapsgewijze uitleg van de handelingen. Er zijn diverse recepten voor sauzen bij ijs, ijslolly’s, sorbetijs, roomijs en er is één recept voor hartig ijs: tomatenijs. Het hele boekje is in één kleur gedrukt, appeltjesgroen, de illustraties van Gertie Jaquet zijn leuk en instructief. Al met al een boekje om van te smullen.
Carlina Coletti de Lorenzo, Lekker! IJs (2009, The house of books, ISBN 9789044323092). Leeftijd vanaf 8 jaar.

Ted van Lieshout en Sieb Posthuma, Koekjes!

admin — Sun, 31 Jan 2010 18:04:28 +0000

Koekje erbij?

Bol.com (alleen nog tweedehands verkrijgbaar)

Prachtig, deze samenwerking tussen twee gelauwerde kinderboekenschrijvers/tekenaars. Het verhaal in dichtvorm is zowel een optel- als aftrekvers, van acht koekjes en kabouters tot nul koekjes en vijftien kinderen, met een verrassend einde. De plaatjes erbij zijn grappig en kleurig. Natuurlijk eet je samen met je peuter/kleuter een koekje tijdens het voorlezen van dit speciaal voor de kinderboekenweek gemaakte boek. Ted van Lieshout en Sieb Posthuma, Koekjes! (2009, Stichting CPNB Kinderboekenweek, ISBN 9789059650947). Prenten/voorleesboek. Koekjes! Ted van Lieshout en Sieb Postuma